Osiedle robotnicze Donnersmarcka „Zandka” w Zabrzu

Miejscowość:
Zabrze
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Osiedle "Zandka" na Małym Zabrzu wybudowane zostało w latach 1903-1922. Projekt wykonany został przez grupę architektów z Berlina Charlottenburga. Na kompleks zabudowań, powiązanych z hutą Donnersmarcka, składały się trzy części: kolonia mieszkalna znajdująca się na południe od huty, budynki mieszkalne (nieco oddalone na zachód) oraz zespół obiektów usługowo-rekreacyjnych.

Charakterystyka budynków

Około 40 budynków mieszkalnych charakteryzuje się podobnymi, symetrycznymi rzutami, podczas gdy ich bryły oraz ich dachy są zróżnicowane. Architekturę urozmaicają ryzality, wykusze, a nawet wieżyczki. Rozbudowane dachy posiadają facjatki i lukarny. Elewacje budynków wykonane zostały z czerwonej cegły, z fragmentami dekoracyjnej, drewnianej konstrukcji szkieletowej, której towarzyszy bogata snycerka. Elementy dekoracyjne prezentują styl historyzmu, secesji, budownictwa ludowego i architektury angielskiej. Pojedynczy, trójkondygnacyjny budynek mieścił około dwunastu mieszkań, które składały się z kuchni oraz dwóch pokoi. Toalety, umieszczone na półpiętrach, były wspólne.

Styl budowli

Podobny styl architektoniczny reprezentuje siedziba zabrzańskiej Państwowej Straży Pożarnej oraz nieistniejące już dziś budynki gospodarcze, usługowe i rekreacyjne. Do kompleksu należały: przedszkole, szkoła, dom starców, kasyno, biblioteka, hala sportowa i kryta pływalnia. Obok osobną willę miał dyrektor huty.

Osiedle robotnicze "Zandka", zaplanowane wraz z dużą ilością zieleni, nawiązywało do charakteru osiedli willowych. Przykładem eksperymentów budowlanych są zabrzańskie domy ze stali (jeden z nich z 1927 r. znajduje się obok osiedla, przy ul. Cmentarnej). Budynki te są jedynymi tego rodzaju obiektami w Europie. Ich zaletą była możliwość szybkiego postawienia - krócej niż w miesiąc.

Wyświetlenia:  430
Lokalizacja:

41-813 Zabrze
Gmina: Zabrze
Powiat: Zabrze


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Audiowycieczki
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Zabrze
2026-01-31
1.48 km
Kiedy górnicy świętują, nie ma miejsca na nudę. A my mówimy jasno: w tym karnawale świętuje każdy! Bez względu na to, czy jesteś górnikiem z tradycji, czy po prostu kochasz śląski klimat i dobrą zabawę.
Zabrze
2026-01-06
1.48 km
Kopalnia Guido serdecznie zaprasza – już 6 stycznia, z okazji święta Trzech Króli, o godzinie 17:00 w kaplicy świętej Barbary zostanie odprawiona msza święta. Po nabożeństwie wszystkich chętnych zapraszamy na wspólne, rodzinne kolędowanie.
Gliwice
2026-01-21
7.77 km
Słynna ukraińska orkiestra symfoniczna Lords of the Sound zaprezentuje w Polsce swój wielki program „Lord of the Rings in Concert” w styczniu 2026 roku.
Gliwice
2026-01-04
8.31 km
Zapraszamy na warsztaty rękodzielnicze w Muzeum w Gliwicach. Podczas zajęć każdy z uczestników będzie miał okazję stworzyć unikatowy świecznik. Gipsowa forma pomalowana zostanie w technice marmuryzacji. Na drugich zajęciach przystąpimy do wykonania świeczek, które wypełnią „marmurowe” formy stworzone podczas pierwszych zajęć.
Chorzów
2026-08-23
13.27 km
Silesia Memoriał Kamili Skolimowskiej – międzynarodowy mityng lekkoatletyczny organizowany przez Fundację Kamili Skolimowskiej. Zawody poświęcone są pamięci zmarłej w lutym 2009 roku Kamili Skolimowskiej – mistrzyni olimpijskiej w rzucie młotem z 2000 roku.
W pobliżu
Zabrze
0.33 km
Zabrze
0.36 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Zabrze
0.34 km
Zabrze
0.35 km
Zabrze
0.99 km
Zabrze
1.22 km
Gastronomia w pobliżu
Zabrze
0.26 km
Zabrze
0.27 km
Zabrze
0.30 km
Zabrze
0.31 km
Zabrze
0.35 km