Kolonia robotnicza “Karola” w Rydułtowach

Miejscowość:
Rydułtowy
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Rydułtowy są jednym z wielu miast górnośląskich, których historia w ostatnich 200 latach związana była nierozerwalnie z wydobyciem węgla kamiennego. W mieście do dziś działa KWK „Rydułtowy”, w jego krajobrazie wciąż są obecne zabytkowe zabudowania kopalniane, z budynkiem wagi na czele. Do mniej znanych obiektów należą pozostałości po robotniczej kolonii „Karola” – obecnie to kilka charakterystycznych, ceglanych familoków, z którymi sąsiadują niewielkie budynki gospodarcze.

O mieście

Rydułtowy są ponad 20-tysięcznym miastem, położonym na południu województwa śląskiego - pomiędzy Rybnikiem, Wodzisławiem Śląskim i Raciborzem. Mimo, że osada powstała już w XIII stuleciu, jej dynamiczny rozwój datuje się od końca wieku XVIII, kiedy rozpoczęto tutaj eksploatację złóż węgla kamiennego. Podwaliny pod rydułtowskie górnictwo położył na przełomie XVIII i XIX wieku Fryderyk von Sack, właściciel tutejszego majątku ziemskiego, który uruchomił pierwszą kopalnię, znaną pod nazwą „Charlotte”. W krótkim czasie na polach Rydułtów i okolicznych wiosek wyrosły szyby wydobywcze, odwadniające i wentylacyjne, a mieszkańcy, zamiast uprawiać ziemię jak dotychczas, coraz częściej znajdowali zatrudnienie pod ziemią. Rydułtowska „Charlotta” pod tą nazwą funkcjonowała aż do 1945 roku. Później nadano jej miano „Rydułtowy” i tak pozostało do dziś.

Kolonia robotnicza

W XIX wieku w Rydułtowach, oprócz zabudowań stricte kopalnianych, wyrosły również jakże charakterystyczne dla wielu górniczych miast, wielorodzinne domy mieszkalne - słynne familoki. Pracodawcy stawiali je, aby przyciągnąć do pracy w kopalni robotników z odległych rejonów Śląska. Pierwsze familoki w Rydułtowach zostały zbudowane prawdopodobnie już przed 1865 rokiem. Do naszych czasów zachowała się we fragmentach kolonia robotnicza „Karol” lub „Karola”, popularnie nazywana „Karlikiem”. Kilka piętrowych familoków z cegły stoi pomiędzy ulicami Bema i Strzelców Bytomskich, na północ od centrum miasta. Kolonia powstała na początku ubiegłego stulecia, na terenach kopalnianych, pomiędzy dwoma szybami wentylacyjnymi, które miejscowi nazywali „Karlik” (właściwie „Karol”) i „Zitszacht” (czyli „Suedschacht”). Pierwotnie osiedle było podzielone na dwie części, północną i południową, a każda liczyła po 10 familoków. Pojedynczy zaś budynek dzielono na cztery mieszkania złożone z sieni, kuchni, sypialni i komórki z piwnicą; rodziny miały też do dyspozycji chlewiki. Dawniej górniczym rodzinom życie ułatwiały także takie obiekty, jak sklep z magazynem, przedszkole czy „piekarniki”.

Wyświetlenia:  80
Lokalizacja:

Ul. Osiedle Karola
44-280 Rydułtowy
Gmina: Rydułtowy
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2024-04-25
3.97 km
Wystawa jest imprezą otwartą i mogą w niej uczestniczyć zarówno modelarze indywidualni, jak i zrzeszeni. Liczba i wiek uczestników jest nieograniczona. To okazja dla wszystkich, którzy składają samoloty, okręty czy pojazdy, do pokazania swoich prac szerszej publiczności. Odbędzie się również konkurs dla dzieci i młodzieży.
Rybnik
2024-04-22
3.97 km
IWS Poland oraz Zabytkowa Kopalnia Ignacy zapraszają na trzy wyjazdy, podczas których w międzynarodowym towarzystwie artystów z całego świata zwiedzać będziemy najciekawsze miejsca związane z industrialnym Śląskiem oraz obiekty wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Odbędą się również warsztaty oraz plenery malarskie.
Rybnik
2024-04-18
9.91 km
O zmianach w przepisach prawa pracy – czas na szkolenie pracodawcy! W ramach szkolenia radcy prawni, praktycy m.in. przedstawią wszystkie istotne zmiany w zakresie prawa pracy, które weszły w życie w 2023 roku. Omówią warunki zatrudnienia w praktyce, począwszy od zasad zawierania umów, do ich zgodnego z prawem wypowiadania. Eksperci zwrócą uwagę na nowe przypadki ochrony pracowników przed zwolnieniem i przysługujące pracownikom roszczenia przeciwko pracodawcy. Wyłożą uprawnienia pracodawcy w ramach stosunku pracy łączącego go z pracownikiem w zakresie egzekwowania przestrzegania obowiązków wykonywania pracy.
Rybnik
2024-04-19
9.91 km
W każdy trzeci piątek miesiąca zapraszamy Państwa na „Spotkanie przy kawie z rodzina zastępczą” podczas których będzie można zaczerpnąć informacji na temat rodzicielstwa zastępczego oraz zapoznać się z procesem kwalifikacji kandydatów na rodzinę zastępczą. Ośrodek Rodzinnej Pieczy Zastępczej w Rybniku, rybnickie rodziny zastępcze oraz przedstawiciele akcji Rybnickie Bajtle będą do Waszej dyspozycji . Przyjdź, napij się z nami kawy, spędź czas w miłym gronie.
Rybnik
2024-04-19
9.91 km
Zabytkowa Kopalnia Ignacy, Punkt Informacji Miejskiej halo! Rybnik, Galeria Miejska, Miejska Biblioteka Publiczna oraz śląskie plenery – w tych lokacjach, od 19 do 24 kwietnia, odbędą się wydarzenia składające się na drugą edycję FINEness Międzynarodowego Festiwalu Sztuki. Za jego organizacją stoi stowarzyszenie IWS Poland zrzeszające miłośników akwareli.
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Pszów
2.33 km
Rybnik
4.56 km
Wodzisław Śląski
5.76 km