Województwo śląskie to kopalnia miejsc wyjątkowych. Od zamków i pałaców, zabytków techniki i muzeów odwiedzanych przez tysiące turystów, przez kamieniołomy, kapliczki, skanseny aż do miejsc znanych tylko wybranym, najbardziej zapalonym odkrywcom. Dzisiaj zabieramy Was w podróż po 10 wnętrzach województwa śląskiego, które urzekły nas swoją wyjątkowością, klasą i charakterem.
1. Muzeum Zamkowe w Pszczynie
Na pierwszym miejscu 10 wnętrz w województwie śląskim, które trzeba zobaczyć znajduje się Muzeum Zamkowe w Pszczynie. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Pszczyny w lutym 1945 roku w zamku umieszczono szpital. Mimo trudnych czasów Zamek ocalał. 80% wystawnego wyposażenia jest w nim oryginalne.
Pałacowe wnętrza pszczyńskiego zamku zachwycają autentycznym wystrojem z przełomu XIX i XX wieku. Zwiedzający mogą podziwiać bogato zdobione sale reprezentacyjne, eleganckie apartamenty książęce, kryształowe żyrandole, marmurowe kominki, zabytkowe meble i liczne dzieła sztuki, które tworzą wyjątkową atmosferę dawnej rezydencji rodu Hochbergów.
Najcenniejsze wnętrza Muzeum Zamkowego w Pszczynie pochodzą głównie z ostatnich trzech dekad XIX wieku oraz początku XX wieku. Zachowały się one w niemal niezmienionym stanie i należą do najlepiej zachowanych historycznych wnętrz rezydencjonalnych w Europie.
Najcenniejsze wnętrza to:
- Westybul (hol wejściowy) – koniec XIX wieku (1870–1876) – reprezentacyjne wejście z marmurowymi schodami i bogatą dekoracją.
- Paradna klatka schodowa – 1870–1876 (XIX wiek) – monumentalna klatka schodowa w stylu francuskiego neobaroku z bogatymi sztukateriami i dekoracją rzeźbiarską.
- Galeria Lustrzana (Sala Lustrzana) – koniec XIX wieku – najbardziej reprezentacyjna sala zamku z ogromnymi lustrami, kryształowymi żyrandolami i złoconym wystrojem.
- Salon Wielki – koniec XIX wieku – reprezentacyjny salon przeznaczony do przyjmowania gości i organizacji uroczystości dworskich.
- Salon Czerwony – koniec XIX wieku – elegancki salon ozdobiony czerwonymi tkaninami i zabytkowymi meblami.
- Salon Zielony – koniec XIX wieku – reprezentacyjne wnętrze z oryginalnym wyposażeniem i dekoracją ścienną.
- Salon Narożny – koniec XIX wieku – prywatny salon wypoczynkowy rodziny książęcej.
- Biblioteka – koniec XIX wieku – bogato wyposażone wnętrze z drewnianymi regałami, kominkiem i oryginalnym księgozbiorem.
- Jadalnia – koniec XIX wieku – reprezentacyjna sala z oryginalnym stołem, boazeriami i dekoracją przeznaczona do oficjalnych posiłków.
- Pokój Śniadaniowy – koniec XIX wieku – kameralne wnętrze przeznaczone do codziennych posiłków rodziny książęcej.
- Apartament Księżnej Daisy – przełom XIX i XX wieku – zespół prywatnych pomieszczeń obejmujący salon, sypialnię, garderobę i łazienkę.
- Apartament Księcia Hansa Heinricha XV – przełom XIX i XX wieku – prywatne pokoje księcia, w tym gabinet i sypialnia.
- Apartament Cesarski – rekonstrukcja stanu z początku XX wieku (ok. 1914–1917) – apartament przygotowany dla cesarza Wilhelma II podczas I wojny światowej, obejmujący gabinet, salon, sypialnię i garderobę.
- Apartamenty Gościnne – koniec XIX – początek XX wieku – luksusowe pokoje przeznaczone dla arystokratycznych gości odwiedzających zamek.
- Pokój Bilardowy – koniec XIX wieku – sala rekreacyjna służąca rozrywce mieszkańców i gości zamku.
- Gabinet Miniatur – ekspozycja utworzona w XXI wieku, prezentująca kolekcję miniatur i małych portretów z XVIII–XIX wieku.
- Zbrojownia – historyczne wnętrze muzealne z kolekcją uzbrojenia od XVI wieku do pierwszej połowy XX wieku.
![Muzeum Zamkowe w Pszczynie]()
![Muzeum Zamkowe w Pszczynie]()
![Muzeum Zamkowe w Pszczynie]()
![Muzeum Zamkowe w Pszczynie]()
2. Pałac Dietla w Sosnowcu
Drugim miejscem 10 wnętrz w województwie śląskim, które trzeba zobaczyć, jest Pałac Dietla w Sosnowcu. Pałac Dietla jest jednym z najbardziej okazałych obiektów Sosnowca i województwa śląskiego. Wybudowany w XIX w., po wielu latach konserwacji i remontu, odzyskał swój dawny blask.
Za architektoniczny efekt Pałacu odpowiedzialny jest znany warszawski projektant, Antoni Jabłoński-Jasieńczyk. Szczegółowość architektonicznych detali pałacu w tym, pokoju kąpielowego nie ma sobie równych! Kręcono w nim filmy tj. Między ustami a brzegiem pucharu, Magnat, czy polsko-amerykańsko-luksemburski dramat z elementami fantasy z 2019 r. Dolina Bogów z Johnem Malkovichem. Pałac leży w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej. Co ciekawe, główne wejście do pałacu miało się znajdować właśnie od strony przylegających do pałacu torów kolejowych.
Pałac Dietla w Sosnowcu zachował jeden z najlepiej zachowanych zespołów reprezentacyjnych wnętrz rezydencjonalnych z końca XIX wieku w Polsce. Większość pomieszczeń znajduje się na reprezentacyjnym pierwszym piętrze (bel étage) i została urządzona w różnych stylach historycznych, od neobaroku po secesję.
Najważniejsze wnętrza pałacu to:
- Sala Balowa – 1894 r. (koniec XIX wieku, styl neoregencyjny z elementami neorokoka) – dwukondygnacyjna reprezentacyjna sala z lustrami, bogatymi sztukateriami, plafonem z przedstawieniem Hery i Wenus, kryształowymi żyrandolami oraz ozdobnym balkonem.
- Jadalnia (Sala Holenderska) – koniec XIX wieku (neobarok) – drugie co do wielkości wnętrze pałacu z niemal kompletnie zachowaną dębową boazerią, kredensami i oryginalnym wyposażeniem.
- Salon Neorokokowy – po 1891 r. (koniec XIX wieku) – elegancki salon z dekoracją rocaille, plafonem, imitacjami intarsji oraz bogatą ornamentyką ścian i sufitu.
- Salon Neoklasycystyczny – koniec XIX wieku – reprezentacyjne wnętrze z bogatymi sztukateriami, plafonem kasetonowym, supraportami i kominkiem z płaskorzeźbą „Orszak Amfitryty”.
- Pokój Fajkowy – koniec XIX wieku (styl neoromański) – prywatny pokój pana domu przeznaczony do odpoczynku po posiłkach, wyróżniający się ciężkim, monumentalnym wystrojem.
- Pokój Secesyjny – 1900 r. (przełom XIX i XX wieku) – wnętrze urządzone zgodnie z modą secesji, z dekoracją roślinną i charakterystycznymi liniami ornamentalnymi.
- Reprezentacyjny hol – koniec XIX wieku – główne wnętrze komunikacyjne prowadzące do apartamentów reprezentacyjnych, zachowujące historyczny wystrój architektoniczny.
- Monumentalna klatka schodowa – koniec XIX wieku – bogato zdobiona klatka schodowa prowadząca na reprezentacyjne piętro pałacu.
- Gabinety reprezentacyjne – koniec XIX wieku – zespół eleganckich pomieszczeń przeznaczonych do spotkań biznesowych i przyjmowania gości, urządzonych w duchu historyzmu.
- Pokój kąpielowy (łazienka pałacowa) – 1900 r. (przełom XIX i XX wieku) – jedno z najcenniejszych wnętrz pałacu z zachowanym oryginalnym wyposażeniem sanitarnym, uznawane za unikat w skali Polski.
![Pałac Dietla w Sosnowcu]()
![Pałac Dietla w Sosnowcu]()
![Pałac Dietla w Sosnowcu]()
![Pałac Dietla w Sosnowcu]()
3. Bazylika Matki Bożej Pokornej, Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach
Na kolejnym miejscu 10 wnętrz w województwie śląskim, które trzeba zobaczyć znajduje się Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach z Bazyliką Matki Bożej Pokornej. Fundatorem budowy obiektów klasztornych był książę Władysław Opolski. Obecnie wraz z okolicznym parkiem cały kompleks klasztorno-pałacowy jest jedną z najpopularniejszych baz wypadowych mieszkańców woj. śląskiego. Okolica sprzyja rowerzystom i kajakarzom, jeżeli więc lubicie rowerowe wycieczki i kajakowe spływy koniecznie musicie odwiedzić to miejsce ze znajomymi lub rodziną.
Najważniejsze wnętrza Bazyliki Matki Bożej Pokornej w Rudach reprezentują przede wszystkim architekturę gotycką z XIV wieku, wzbogaconą o barokowe i rokokowe wyposażenie z XVII i XVIII wieku. To jedno z najcenniejszych wnętrz pocysterskich na Górnym Śląsku.
- Nawa główna – XIV wiek (gotyk) – trójnawowe wnętrze bazyliki z gotyckimi filarami, ostrołukowymi arkadami i sklepieniami krzyżowo-żebrowymi.
- Prezbiterium – XIV wiek (gotyk) – zachowane w pierwotnym układzie cysterskim, z wysokim sklepieniem i średniowieczną strukturą architektoniczną.
- Transept – XIV wiek – poprzeczna nawa charakterystyczna dla kościołów cysterskich, zachowująca gotycki układ przestrzenny.
- Kaplica Matki Bożej Pokornej (Kaplica Mariacka) – barok, XVII–XVIII wiek – najcenniejsze wnętrze bazyliki z bogatą dekoracją stiukową i ołtarzem mieszczącym cudowny obraz Matki Bożej Pokornej.
- Kaplice boczne prezbiterium – XIV wiek, przebudowane w XVII i XVIII wieku – gotyckie kaplice otrzymały barokowy wystrój i ołtarze.
- Ołtarz główny – XVIII wiek (barok) – monumentalny ołtarz z bogatą snycerką i rzeźbami, stanowiący centralny element prezbiterium.
- Chór zakonny – XIV wiek, z wyposażeniem XVIII-wiecznym – miejsce modlitwy cystersów, zachowujące historyczny układ.
- Empora organowa – XVIII wiek – wnętrze z zabytkowymi organami umieszczonymi nad głównym wejściem do bazyliki.
- Zakrystia – XVII–XVIII wiek – historyczne pomieszczenie z barokowym wyposażeniem, szafami i elementami dawnego wystroju liturgicznego.
- Kruchta (przedsionek) – XIV wiek, częściowo przekształcona w okresie baroku – zachowała gotycki charakter architektoniczny.
- Zespół gotyckich sklepień – XIV wiek – sklepienia krzyżowo-żebrowe zachowane w nawie głównej, bocznych oraz prezbiterium, będące jednym z najcenniejszych elementów architektury świątyni.
- Barokowy wystrój wnętrza – XVII–XVIII wiek – obejmuje ołtarze boczne, ambonę, stalle, konfesjonały oraz dekorację rzeźbiarską i sztukatorską, wprowadzoną podczas barokowej przebudowy kościoła.
- Sarkofag pierwszej pary książąt raciborskich – średniowiecze (XIII/XIV wiek).
W pocysterskim zespole klasztorno-pałacowym zachowały się ponadto historyczne elementy wyposażenia klasztornego i pałacowego pochodzące głównie z XVIII i XIX wieku.
![Bazylika Matki Bożej Pokornej w Rudach]()
![Bazylika Matki Bożej Pokornej w Rudach]()
4. Willa Caro w Gliwicach
Willa Caro (Oscara Caro, górnośląskiego przemysłowca i fundatorem tego obiektu) powstawała w latach 1882-1885. Pierwotnie budynek był jednopiętrowy i otaczał go rozległy ogród. Później dobudowano drugie piętro. W obiekcie zachwycają modrzewiowe boazerie, schody, stropy, sztukaterie, żyrandole i meble. Wnętrza Willi Caro dziś prezentują atmosferę domów górnośląskich przemysłowców z przełomu XIX i XX wieku. Willa Caro znajduje się w samym centrum Gliwic i jest siedzibą Muzeum w Gliwicach.
Willa Caro w Gliwicach jest jedną z najlepiej zachowanych rezydencji przemysłowców na Górnym Śląsku. Zachowała oryginalny wystrój wnętrz z końca XIX wieku, a obecnie prezentuje stałą ekspozycję XIX-wiecznych wnętrz mieszkalnych tj.:
- Hol wejściowy (westybul) – lata 1882–1885 (koniec XIX wieku, neorenesans) – reprezentacyjne wejście z oryginalną stolarką, parkietami i bogatą dekoracją architektoniczną.
- Reprezentacyjna klatka schodowa – koniec XIX wieku – z dekoracyjną drewnianą balustradą, bogato zdobionym stropem i witrażami.
- Salon reprezentacyjny – koniec XIX wieku – elegancki salon urządzony w stylu historyzmu z oryginalnymi boazeriami, sztukateriami i kominkiem.
- Salon muzyczny – koniec XIX wieku – wnętrze przeznaczone do organizowania koncertów i spotkań towarzyskich, wyposażone w meble z epoki.
- Jadalnia – koniec XIX wieku – odtworzone reprezentacyjne wnętrze z kompletem mebli, kredensem i dekoracją charakterystyczną dla zamożnych rodzin przemysłowych.
- Gabinet właściciela – koniec XIX wieku – prywatny pokój Oscara Caro z ciężkimi drewnianymi meblami i biblioteczką.
- Biblioteka – koniec XIX wieku – wnętrze z zabudową regałową oraz wyposażeniem odpowiadającym rezydencjom przemysłowców epoki.
- Pokój pani domu (buduar) – koniec XIX wieku – eleganckie prywatne wnętrze urządzone zgodnie z modą końca XIX stulecia.
- Sypialnia – koniec XIX wieku – wyposażona w historyczne meble oraz dodatki charakterystyczne dla mieszczańskich rezydencji.
- Pokój dziecięcy – koniec XIX wieku – zrekonstruowane wnętrze ukazujące warunki życia dzieci w rodzinie przemysłowców.
- Pomieszczenia gospodarcze i zaplecze służby – koniec XIX wieku – wnętrza ilustrujące funkcjonowanie dużej rezydencji mieszczańskiej.
- Galeria z zachowanymi stropami i boazeriami – koniec XIX wieku – prezentuje oryginalne elementy wystroju: dekoracyjne stropy kasetonowe, boazerie, parkiety oraz stolarkę drzwiową i okienną.
- Sale wystawy stałej „Wnętrza mieszkalne górnośląskich przemysłowców” – aranżacje z końca XIX i początku XX wieku – prezentują wyposażenie typowej rezydencji bogatej rodziny przemysłowej z Górnego Śląska.
![Willa Caro w Gliwicach]()
![Willa Caro w Gliwicach]()
![Willa Caro w Gliwicach]()
5. Pałac Kawalera w Świerklańcu
Wśród 10 wnętrz w województwie śląskim, które trzeba zobaczyć znajduje się także ocalały Pałac Kawalera w Świerklańcu. Nazywany „Małym Wersalem” i „Śląskim Wersalem”. W latach 70. XIX wieku hrabia Guido von Donnersmarck wybudował rezydencję dla swojej żony. Z całego zespołu rezydencji von Donnersmarcków „Dom Kawalera” pozostał jedyną budowlą, która ocalała od zniszczenia w 1945 roku. Park pałacowy w Świerklańcu znajduje się na Szlaku Przyrody Województwa Śląskiego.
W Pałacu Kawalera można zobaczyć historyczne wnętrza m.in.
- Reprezentacyjny owalny hall – 1903–1906 (początek XX wieku, neobarok francuski) – centralne wnętrze pałacu z reprezentacyjnym układem przestrzennym.
- Marmurowo-lustrzana klatka schodowa – 1903–1906 (początek XX wieku) – efektowna klatka schodowa z marmurowymi schodami i lustrami, stanowiąca główną ozdobę wnętrza.
- Sala Koncertowa – początek XX wieku – reprezentacyjna sala wykorzystywana obecnie do koncertów, wystaw i wydarzeń kulturalnych.
- Sala Bankietowa – początek XX wieku – elegancka sala przeznaczona dawniej na przyjęcia i uroczyste kolacje organizowane dla gości Donnersmarcków.
- Sala Kameralna – początek XX wieku – mniejsze reprezentacyjne wnętrze przeznaczone na spotkania i kameralne wydarzenia.
- Dawne apartamenty gościnne – 1903–1906 (początek XX wieku) – luksusowe pokoje przygotowane dla cesarza Wilhelma II oraz arystokratycznych gości odwiedzających Świerklaniec.
- Łazienki pałacowe – początek XX wieku – wyposażone w nowoczesne jak na swoje czasy amerykańskie wanny „Royal”, wykonane z jednego odlewu fajansu.
- Reprezentacyjne korytarze i hole – początek XX wieku – zachowane wnętrza z dekoracyjnymi sztukateriami, wysokimi sufitami i bogatym detalem architektonicznym.
- Pomieszczenia z marmurowymi posadzkami – 1903–1906 – wykończone istryjskim marmurem, będącym jednym z najbardziej luksusowych materiałów stosowanych w rezydencjach początku XX wieku.
- Pomieszczenia z dębowymi parkietami – początek XX wieku – reprezentacyjne wnętrza z oryginalnymi parkietami wykonanymi z dębu.
- Sale z historycznym wyposażeniem – początek XX wieku – pierwotnie urządzone luksusowymi meblami, obrazami i rzeźbami sprowadzanymi dla rodu Donnersmarcków. Część historycznego wyposażenia nie zachowała się do naszych czasów.
- Wnętrza ekspozycyjne z rzeźbami Teodora Kalidego – obecnie prezentowane są tu uratowane XIX-wieczne brązowe rzeźby przedstawiające bawiące się dzieci, pochodzące z dawnego „Małego Wersalu” w Świerklańcu.
![Pałac Kawalera w Świerklańcu]()
6. Pałac w Koszęcinie
Obecna siedziba Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny. Nowo odrestaurowany kompleks parkowo-pałacowy to miejsce licznych warsztatów, spotkań artystycznych i koncertów. Pałac można zwiedzać! Wnętrza pałacu w Koszęcinie urzekają elegancją późnego klasycyzmu. Na szczególną uwagę zasługują reprezentacyjna Sala Balowa, nastrojowa Sala Kominkowa oraz Sala Zielona z zachowanym empirowym piecem kaflowym, które do dziś oddają atmosferę dawnej książęcej rezydencji.
Choć pałac w Koszęcinie nie jest muzeum z klasyczną kolekcją muzealiów, zachowały się w nim i są prezentowane m.in.:
- Sala Balowa – obecny wystrój i forma pochodzą głównie z przebudowy klasycystycznej z lat 1829–1830 (XIX w.).
- Sala Zielona z empirowym piecem kaflowym – pierwsza połowa XIX w.
- Sala Kominkowa – wystrój klasycystyczny z pierwszej połowy XIX w.
- Kaplica pałacowa (obecnie Kameralna Sala Koncertowa) – jej najstarsze partie wywodzą się z przełomu XVI i XVII w., z późniejszymi przekształceniami.
- Epitafia nagrobne rodu Hohenlohe-Ingelfingen w kaplicy pałacowej – od XVII do XIX wieku.
- Archiwalne fotografie, plakaty, nagrody i pamiątki związane z działalnością Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” – głównie druga połowa XX i XXI wieku.
- Stroje ludowe i kostiumy sceniczne Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny, w tym autentyczne ubiory regionalne – przede wszystkim z XIX i XX wiek.
- Instrumenty muzyczne zgromadzone w Izbie Tradycji Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny – głównie XIX i XX wiek.
![Pałac w Koszęcinie]()
![Pałac w Koszęcinie]()
7. Zamek Sułkowskich w Bielsku-Białej
Za współczesne oblicze zamku odpowiadają książęta Sułkowscy. Zamek uległ gruntownej przebudowie w drugiej połowie XIX wieku, uzyskując eklektyczny wygląd. Będąc w Bielsku-Białej nie sposób nie odwiedzić tego miejsca. Wnętrza zamku Sułkowskich w Bielsku-Białej łączą dawny charakter książęcej rezydencji z funkcją muzealną. Zachwycają reprezentacyjnym westybulem, rokokową salą koncertową, salonem biedermeierowskim oraz zachowanymi detalami architektonicznymi, które pozwalają poczuć atmosferę dawnej siedziby rodu Sułkowskich.
W Zamku Sułkowskich można zobaczyć historyczne wnętrza m.in.
- Westybul reprezentacyjny – XIX wiek (eklektyczny) – reprezentacyjny hol wejściowy prowadzący do ekspozycji muzealnych.
- Salon Muzyczny (Sala Koncertowa) – XVIII wiek (rokoko) – najbardziej reprezentacyjne wnętrze zamku z bogatym rokokowym wystrojem.
- Salon Biedermeierowski – XIX wiek (ok. 1815–1848) – odtworzone mieszczańskie wnętrze z meblami i wyposażeniem w stylu biedermeier.
- Pokój Myśliwski – XIX wiek – wnętrze nawiązujące do tradycji łowieckich właścicieli zamku, z trofeami i bronią myśliwską.
- Zbrojownia (obecnie Strzelnica) – eksponaty od XVI do XIX wieku, prezentowane we wnętrzu o charakterze historycznym.
- Sala Sztuki Dawnej – prezentuje dzieła od końca XIV do połowy XVIII wieku (malarstwo, rzeźba i rzemiosło artystyczne).
- Galeria Malarstwa Europejskiego i Polskiego – dzieła od XIX do XX wieku.
- Galeria Portretu – XIX i pierwsza połowa XX wieku – portrety mieszkańców regionu oraz
- Ekspozycja pamiątek po rodzinie Sułkowskich – wnętrza urządzone w stylu XIX-wiecznej rezydencji arystokratycznej, prezentujące wyposażenie i pamiątki po dawnych właścicielach zamku, a w nich: portrety książąt, dokumenty rodowe, listy, fotografie oraz przedmioty należące do dawnych właścicieli zamku.
- Kaplica zamkowa św. Anny – wnętrze o genezie XVI/XVII wieku, przebudowywane w XVIII i XIX wieku; obecnie odrestaurowana kaplica grobowa rodu Sułkowskich.
![Zamek Sułkowskich w Bielsku-Białej]()
![Zamek Sułkowskich w Bielsku-Białej]()
![Zamek Sułkowskich w Bielsku-Białej]()
8. Stary Zamek – Muzeum Miejskie w Żywcu
Żywiecką linię Habsburgów zapoczątkował Karol Stefan Habsburg. Zamieszkał on w Żywcu wraz z rodziną. To jemu zawdzięczamy dzisiejszy kształt pałacu, wystrój zaprojektowali krakowscy artyści. Stary Zamek w Żywcu zachował wiele historycznych detali, w tym sklepione sale, renesansowe portale i elementy dawnego wystroju rezydencjonalnego. Obecnie mieszczą się tu ekspozycje muzealne, które przybliżają dzieje miasta i regionu, pozwalając jednocześnie podziwiać atmosferę dawnej siedziby szlacheckiej.
W Starym Zamku w Żywcu zachowało się kilka oryginalnych historycznych wnętrz oraz sal muzealnych urządzonych w dawnych komnatach zamkowych. Najważniejsze z nich to:
- Renesansowy dziedziniec arkadowy – XVI wiek (ok. 1569–1579) – jeden z najcenniejszych renesansowych dziedzińców w Polsce z trzykondygnacyjnymi krużgankami.
- Gotyckie piwnice – XV wiek – najstarsza zachowana część zamku z kamiennymi sklepieniami, pochodząca z pierwotnej warowni.
- Komnaty z polichromiami – początek XVIII wieku – sale na drugim piętrze z zachowanymi barokowymi polichromiami ściennymi.
- Sale ze śladami malowideł renesansowych – XVI wiek – fragmenty oryginalnych dekoracji ściennych zachowanych po przebudowie zamku w renesansową rezydencję.
- Sala Historyczna (Historia i Tradycja Miasta Żywca) – wnętrze muzealne urządzone w historycznych komnatach, prezentujące dzieje miasta od średniowiecza do XX wieku.
- Salon biedermeierowski – I połowa XIX wieku (ok. 1815–1848) – odtworzone wnętrze mieszczańsko-arystokratyczne z oryginalnym wyposażeniem z epoki.
- Gabinet Karola Stefana Habsburga – okres międzywojenny (lata 20.–30. XX wieku) – zrekonstruowany gabinet ostatniego właściciela dóbr żywieckich z rodu Habsburgów.
- Sala Sztuki Sakralnej Żywiecczyzny – ekspozycja w historycznych wnętrzach prezentująca zabytki od XIV do XVIII wieku.
![Stary Zamek – Muzeum Miejskie w Żywcu]()
![Stary Zamek – Muzeum Miejskie w Żywcu]()
![Stary Zamek – Muzeum Miejskie w Żywcu]()
9. Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie
Muzeum Śląska Cieszyńskiego w pałacu Larischów prezentuje zbiory poświęcone głównie historii oraz kulturze szlachty, mieszczan i ludu na Ziemi Cieszyńskiej. Znajdują się tu także bogate zbiory sztuki i rzemiosła artystycznego. Pałac Larischów zachwyca zachowanymi klasycystycznymi polichromiami oraz reprezentacyjnymi salami, takimi jak dawna Sala Egipska i Gabinet Chiński. Historyczny wystrój harmonijnie współgra z muzealnymi ekspozycjami, tworząc wyjątkową atmosferę dawnej magnackiej rezydencji. Pałac powstał po wielkim pożarze miasta, który miał miejsce w 1789 roku.
W Pałacu Larischów w Cieszynie, zachowały się wyjątkowe historyczne wnętrza z końca XVIII i XIX wieku oraz sale ekspozycyjne urządzone w dawnych reprezentacyjnych pomieszczeniach pałacu. Najważniejsze z nich to:
- Gabinet Chiński – 1796 r. (koniec XVIII wieku, klasycyzm) – reprezentacyjne wnętrze z oryginalną orientalizującą polichromią inspirowaną sztuką Dalekiego Wschodu.
- Sala Egipska – 1796 r. (koniec XVIII wieku, klasycyzm) – jedna z najcenniejszych sal pałacu z dekoracją malarską przedstawiającą motywy starożytnego Egiptu, krajobrazy i egipskie kolumny.
- Sala Rzymska – 1835–1840 (XIX wiek) – dawna sala balowa z dekoracją inspirowaną architekturą i sztuką starożytnego Rzymu.
- Sala Szlachecka – XVIII/XIX wiek – historyczne wnętrze prezentujące kulturę i życie cieszyńskiej szlachty.
- Hol reprezentacyjny – koniec XVIII wieku – zachowane klasycystyczne wnętrze z dekoracją malarską, stanowiące wprowadzenie do ekspozycji muzealnej.
- Korytarz z klasycystycznymi polichromiami – 1796 r. (koniec XVIII wieku) – ozdobiony oryginalnymi malowidłami ściennymi o motywach mitologicznych i ornamentalnych.
- Pomieszczenia z zachowanymi piecami kaflowymi – koniec XVIII – XIX wiek – znajduje się tu kolekcja dwunastu zabytkowych pieców klasycystycznych, empire i neorokokowych.
- Sala Piastów Cieszyńskich – wnętrze poświęcone historii dynastii od XIII do XVII wieku.
- Sala Habsburgów – prezentuje dzieje Księstwa Cieszyńskiego pod panowaniem Habsburgów od XVII do początku XX wieku.
- Sala ks. Leopolda Jana Szersznika – wnętrze poświęcone założycielowi muzeum, prezentujące jego działalność z przełomu XVIII i XIX wieku.
![Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie]()
![Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie]()
![Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie]()
10. Zamek w Grodźcu Śląskim
Każdy przedmiot znajdujący się na zamku pochodzi z prywatnej kolekcji jego właściciela - Michała Bożka. Kolekcja liczy ok. 9000 przedmiotów. Zwiedzający mogą zobaczyć m.in. piwnice zamkowe, zbrojownię, salę myśliwską, sale reprezentacyjne, bibliotekę, kaplicę, sypialnię męską, mieszkalne. W zbiorach można znaleźć kolekcję malarstwa (są tu m.in. obrazy Feliksa Franicia), porcelany, fajansu, naczyń cynowych, map historycznych, mebli i broni, monety (znalezione na miejscu), a nawet elementy ceramiki halsztackiej datowane na V/VII wiek p.n.e.
W Zamku w Grodźcu Śląskim zachowały się oryginalne wnętrza od późnego średniowiecza po XIX wiek. Po zakończonej rewitalizacji udostępniono także zrekonstruowane pomieszczenia mieszkalne, nawiązujące do wystroju dawnych właścicieli zamku. Najważniejsze wnętrza to:
- Gotyckie piwnice – XIV wiek – najstarsza część zamku z kamiennymi murami i reliktami średniowiecznej wieży mieszkalno-obronnej.
- Sień wejściowa – XVI wiek (renesans) – sklepiona kolebkowo z lunetami, z zachowanymi renesansowymi portalami kamiennymi.
- Renesansowa Wielka Sala – XVI wiek – reprezentacyjna sala z zachowanym układem przestrzennym z czasów przebudowy zamku przez rodzinę Grodzieckich.
- Komnaty mieszkalne – XVI–XVII wiek – dawne pokoje właścicieli zamku z historycznym układem pomieszczeń i drewnianymi stropami.
- Komnaty z drewnianymi stropami belkowymi – koniec XVII wieku (1691–1693) – zachowane stropy z profilowanych belek wspartych na ozdobnych kroksztynach.
- Sale z boazeriami ściennymi – XVIII wiek – pomieszczenia ozdobione dekoracyjnymi boazeriami płycinowymi oraz elementami barokowego wystroju.
- Sala z herbami Strzygowskich – XVIII wiek – reprezentacyjne wnętrze z boazerią i malowanymi tarczami herbowymi dawnych właścicieli zamku.
- Klatki schodowe w wieżach – XVI wiek – spiralne schody prowadzące do poszczególnych kondygnacji zamku.
- Gabinet Błękitny – aranżacja w stylu XIX wieku – odtworzone reprezentacyjne wnętrze udostępnione po rewitalizacji zamku.
- Salonik Herbaciany – aranżacja w stylu XIX wieku – elegancki salon inspirowany wyposażeniem rezydencji ziemiańskich z epoki.
- Sypialnia Damska – aranżacja w stylu XIX wieku – odtworzone prywatne wnętrze mieszkalne z historycznym wyposażeniem.
- Pokój Guwernantki – aranżacja w stylu XIX wieku – rekonstrukcja pokoju przeznaczonego dla nauczycielki domowej.
- Pokój Służącej – aranżacja w stylu XIX wieku – zrekonstruowane wnętrze ukazujące warunki życia służby dworskiej.
- Sale muzealne – prezentują wnętrza urządzone w historycznych pomieszczeniach zamku, w których eksponowane są zbiory malarstwa, rzeźby, porcelany, szkła artystycznego i kartografii od XVI do XX wieku.
![Zamek w Grodźcu Śląskim]()
![Zamek w Grodźcu Śląskim]()
![Zamek w Grodźcu Śląskim]()
![Zamek w Grodźcu Śląskim]()