Zabytkowy układ urbanistyczny Żor

Miejscowość:
Żory
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Żory, na co wskazuje etymologia tej nazwy, stanęły w miejscu, gdzie pierwsi osadnicy uzyskali ziemię pod uprawę poprzez wypalenie miejscowych lasów. Powstała w ten sposób osada rozwinęła się dzięki położeniu na szlaku handlowym, łączącym Kraków ze Śląskiem. W drugiej połowie XIII wieku Żory awansowały do statusu miasta. Decyzję o jego założeniu podjął w 1272 roku, aktywny na tym polu książę opolsko-raciborski, Władysław.

Układ urbanistyczny

Ukształtowany na przełomie XIII i XIV wieku układ urbanistyczny Żor przetrwał do dziś. Gród otoczono murem, który wraz z fosą przypominał wyglądem wrzeciono (długie na 450 m i szerokie na 300). Na obu jego końcach wymurowano bramy: od strony wschodniej krakowską, od strony zachodniej cieszyńską. Pozostałością po rozebranym na początku XIX wieku murze jest biegnąca po owalu ul. Murarska, z nielicznymi parterowymi domkami, reliktami starej zabudowy oraz kapliczką św. Jana Nepomucena, wybudowaną w miejscu drewnianego kościółka Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, który spłonął w 1807 roku. Natomiast w miejscu dawnych bram postawiono ich pomniejszone rekonstrukcje. Fragmenty ceglanych obwarowań odnajdziemy np. pomiędzy kościołem parafialnym a starym cmentarzem.

Rynek

Centrum miasta Żory stanowił i stanowi prostokątny Rynek. Liczne pożary, trawiące miasto, spowodowały, że jego zabudowa pochodzi głównie z XIX i XX wieku. Na środku znajduje się zabytkowa figura św. Jana Nepomucena. Warto zwrócić uwagę na dwie kamienice znajdujące się w południowej pierzei Rynku: obok siebie stoi tam ratusz i skromny dom rodzinny Otto Sterna, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Na północ od placu Rynku wznosi się kościół parafialny pod wezwaniem św. św. Filipa i Jakuba. Wzniesiony w XV wieku, w stylu gotyckim, w następnych stuleciach był wielokrotnie niszczony i odbudowywany.

Wirtualne wycieczki
Wyświetlenia:  275
Lokalizacja:

Żory
Gmina: Żory
Powiat: Żory


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście, W centrum miasta
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 4.0 (Oddano 1 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2025-12-16
11.94 km
Bezpłatne zajęcia oddechowo-relaksacyjne dla wszystkich! ❀❀❀ Co będziemy robić? ❀ Ćwiczenia oddechowe, zwłaszcza przepony i toru przeponowo-brzusznego. ❀ Prosta gimnastyka dla każdego. Proponowane ćwiczenia opierają się na pracy z wyobraźnią i korzystają z różnych gadżetów dostępnych dla każdego. ❀ Elementy jogi śmiechu - regularny śmiech dotlenia organizm, usuwa toksyny, wyzwala hormony szczęścia, czyli endorfiny i wzmacnia odporność. ❀❀❀ 16.12.25 | 18:30 Zajęcia w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rybniku Prowadzi Lidia Białecka
Rybnik
2025-11-30
12.20 km
Zapraszamy wystawę Alicji Kozik w halo! Rybnik Wystawa przedstawia przekrój prac powstałych w ciągu ostatnich dwóch lat. Prace oscylują wokół abstrakcji, ale swoje źródło mają w obserwacji. Tytuł wystawy ,,Malarstwo jest miejscem’’ nawiązuje do miejsc, które często pojawiają się na obrazach. Przestrzenie, w których można być psychicznie, w metafizycznym znaczeniu. Dziwna forma w ogrodzie, zarośnięte podwórko sąsiada, pomarańczowa kaplica, wodospad to niektóre z nich. Nie są to dokładne przedstawienia tych miejsc, sugerują obecność czegoś więcej niż to co materialne i namacalne.
Rybnik
2025-12-02
12.20 km
Bezpłatne zajęcia oddechowo-relaksacyjne dla wszystkich! ❀❀❀ Co będziemy robić? ❀ Ćwiczenia oddechowe, zwłaszcza przepony i toru przeponowo-brzusznego. ❀ Prosta gimnastyka dla każdego. Proponowane ćwiczenia opierają się na pracy z wyobraźnią i korzystają z różnych gadżetów dostępnych dla każdego. ❀ Elementy jogi śmiechu - regularny śmiech dotlenia organizm, usuwa toksyny, wyzwala hormony szczęścia, czyli endorfiny i wzmacnia odporność. ❀❀❀ Zajęcia w Teatrze Ziemi Rybnickiej, w sali baletowej Prowadzi Lidia Białecka
Rybnik
2025-12-06
12.20 km
Hanna Woźniak, dyplomowana artystka plastyczka, uczyć będzie techniki tworzenia niezwykłych, ekologicznych bombek choinkowych z łatwo dostępnych materiałów. Ozdoby te są bardzo trwałe i służyć będą wiele lat. To kreatywna alternatywa dla filcowania! Zapraszamy uczestników w każdym wieku, a dzieci prosimy o udział wyłącznie z opiekunem. Warsztaty płatne: 15 PLN/osoba. Zapisy przez instagram: @wozniak.atelier lub na adres mailowy: hakwozniak@gmail.com
Rybnik
2025-12-07
12.20 km
Zapraszamy wszystkich miłośników wycieczek po Rybniku na spotkanie z autorami inicjatywy: “Ratujemy od zapomnienia”. Nazwy terenowe dzielnicy Rybnika: Paruszowiec-Piaski. -----
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Żory
0.30 km
Pawłowice
1.27 km
Żory
1.27 km
Gastronomia w pobliżu
Żory
0.13 km
Żory
0.21 km
Żory
0.54 km
Żory
0.56 km